चुनावले देखाएको बाटो 


प्रकाशित मिति : २०७४ ,मंसिर , २४ 13:20:43

प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभा निर्वाचनको मत गणना चलिरहंदा वाम गठबन्धनले ठूलो अग्रता लिइरहेको छ । प्रत्यक्षतर्फ अन्तिम मत परिणाम आउन बाँकी छ । यद्यपि हाल गणना भइरहेका निर्वाचन क्षेत्रको प्रारम्भिक नतिजामा वाम उम्मेदवारले फराकिलो अग्रता कायम गरेका छन् र यसलाई उल्ट्याउन कांग्रेस गठबन्धनका उम्मेदवारलाई करिव असम्भव छ । प्रत्यक्षतर्फ वाम गठबन्धनले करिव दुईतिहाई सिट जित्ने देखिएको छ । 

विजयी स्थान र गणना भइरहेका क्षेत्रको अवस्थालाई आकलन गर्दा वाम गठबन्धनले केन्द्रमा बहुमत र सात मध्ये ६ वटा प्रदेशमा वहुमतको सरकार बनाउने देखिन्छ । केहि अघि सम्पन्न स्थानीय निर्वाचनमा नेकपा एमाले सवैभन्दा ठूलो दल बन्दै २९४ स्थानीय सरकारको नेतृत्व गर्न सफल भएको थियो । वाम गठबन्धनमा सामेल माओवादी केन्द्रको १०५ तह पनि यसैमा थपिंदा करिव दुईतिहाई स्थानीय सरकारको नेतृत्व वाम दलको जिम्मेवारीमा छ । यसको अर्थ अवको ५ वर्ष नेपालमा स्थानीय, प्रदेश र केन्द्रीय सरकार वाम नेतृत्वमा रहनेछ । 

आम निर्वाचनमा नेपाली कांग्रेसको लज्जा जनक हार प्रत्यक्ष तर्फ देखिएको छ । १६५ निर्वाचन क्षेत्र मध्ये करिव ३० को आसपासमा समेटिनु पर्दा कांग्रेसको हविगत देखिएको छ । यसका पछाडि कांग्रेस नेतृत्वको अकर्मण्यता, वाह्य शक्ति रिझाउन उसले निरन्तर गरेको प्रयास, भारतीय नाकाबन्दीको घुमाउरोगरी गरेको समर्थन लगायतका कृत्य जिम्मेवार छन् । तर, यो भन्दा बढी कांग्रेस नेतृत्व भित्र निरन्तर सत्तारोहण मार्फत झांगिएको अहंकारको विषबृक्ष थियो । मतदाताले त्यसलाई राम्रोसँग जवाफ दिएका छन् । 

यसको अर्थ के हुन्छ भने चुनाव जितेका वाम दलले आफू भित्र अहंकारको विजारोपण हुन दिनु हुँदैन । विजेताको सवैभन्दा ठूलो गुण विनयशीलता हो । जनमतको उच्च सम्मान र कदर गर्दै आफ्नो स्थायी सरकार निर्माण गर्न अग्रसर रहनु वाम दलको अव सवैभन्दा पहिलो दायित्व हो । 

वाम गठबन्धनलाई मतदाताले पत्याउनुका पछाडि आधारभूत कारणहरु छन् । संविधान निर्माण गर्न एमाले अध्यक्ष केपी ओलीले खेलेको भूमिका, संविधान बनेपछि माओवादी सहितको ओली नेतृत्वको सरकारले गर्न खोजेका काम र नेपाली स्वाभिमान जोगाउँदै देशको नेतृत्व गर्न सफल भएका कारण वाम गठबन्धनबाटै नागरिकले स्थायित्वको अपेक्षा गरेका हुन् । ओली नेतृत्वमा माओवादी सहितको सरकारले आशाको झिल्को बालेको थियो । त्यो झिल्कोमाथि वाह्य शक्तिको साथ लिएर कांग्रेसले पानी खन्याउने काम गर्यो । नेपाली नागरिकले त्यो झिल्कोलाई फेरि जगाएका मात्र छैनन्, एउटा भर्भराउँदो आशाको भुँग्रो तयार पार्ने सामग्री यो निर्वाचन मार्फत जुटाइदिएका छन् । 

निर्वाचन आफैंमा साध्य होइन । यो केवल देश विकासका निम्ति जनता मार्फत नेतृत्व नविकरण गर्ने र त्यस्तो नेतृत्वले विकासको बाटोमा लैजाने साधन मात्र हो । त्यसैले यो साधनको सहि प्रयोग गरे वाम दलको भविश्य अझ बलियो भएर जाने कुरामा सन्देह छैन । तर, यो अवसरको सदुपयोग हुन सकेन भने वाम दललाई कसैप्रति गुनासो गर्ने ठाउँ पनि रहने छैन । नेपाली कांग्रेसलाई पटक पटक विश्वासको बहुमत दिएर आजित भएका नागरिकले यसपल्ट वाम दलबाट इमान्दार र बलियो सरकार एवं सुशासनको अपेक्षा गरेका छन् । 

तत्कालका निम्ति नयाँ सरकार बन्न अझ एक महिना लाग्न सक्छ । समानुपातिक तर्फको मत गणना भर्खर मात्र सुरु भएको छ । अव सवै परिणाम घोषणा भएर विजेताले जिम्मेवारी सम्हाल्न र नयाँ सरकार बन्न एक महिना लाग्न सक्छ । 

वाम दलले सबैभन्दा पहिला न्युनतम राजनीतिक इमान्दारी पालना गर्नुपर्छ । अहिले नागरिकले उनीहरुलाई दिएको विश्वास उनीहरुले नागरिकसामु गरेको एकताको वाचा प्रतिको विश्वास हो । यसलाई तोडेर राजनीतिक अवसरवादतर्फ जाने कुनै पनि दलको भविश्य सर्वनाश हुने निश्चित छ । दुवै दलका विजेताले एक अर्का समर्थकको मत प्राप्त गरेका छन् । चुनावमा नागरिकसामु एउटा वाचा गर्ने र जितेपछि ठीक विपरित काम गर्ने शैलीले दललाई अविश्वसनीय मात्र बनाउने छैन, अवसरवादी पनि करार गर्नेछ । यस्तो चरित्र नागरिकप्रति ठूलो गद्दारी हुनजान्छ । 

न्युनतम राजनीतिक इमान्दारी वाम दलले देखाउनासाथ उनीहरुसँग भएको स्थायित्वको जनमत प्रयोगमा आउँछ । आज नेपाली नागरिकलाई दुख्ने सबैभन्दा ठूलो विषय स्वाभिमान हो । भारतीय नाकाबन्दीको बेला हाम्रो राष्ट्रिय सामथ्र्यको सीमा देखिएको हो । त्यसलाई तोड्न नेपालले उत्तरी र दक्षिणी दुवै छिमेकीसँग यातायात र पहुँचको विस्तार गर्नु पर्नेछ । यो अत्यन्तै ठूलो विषय हो । उत्तरी छिमेकीसँग रेल र यातायातका सम्झौता भएका छन् । तिनलाई कार्यरुप दिनु नयाँ सरकारको प्राथमिक जिम्मेवारी हुनजान्छ । यी सम्झौता विगतमा यहि वाम गठबन्धनको नेतृत्वमा भएका हुन्, जसको अनुहार एमाले अध्यक्ष केपी ओली थिए । अध्यक्ष ओलीले आफ्ना हालसालैका विभिन्न अन्तरवार्तामा नेपालले दुवै छिमेकीसँग विश्वास र पारस्पारिकता सम्बन्ध विकास गर्ने वताएका छन् । गठबन्धनको एक प्रमुख नेता भएकाले उनको भनाईको सान्दर्भिकता छ । यसलाई कार्यरुप दिन उनलाई एमाले र माओवादी दुवैको सहयोग चाहिन्छ । 

ठूला विषय त छन् नै, नागरिकको दैनिक जीवनलाई छुने साना विषयहरु झन् बग्रेल्ती छन् । राजधानी काठमाडौं लगायत देशका मुख्य शहर हरुको पूर्वाधार दयनीय छ । मेची देखि महाकाली सम्मका हरेक ठूला साना शहर वजारका नागरिकलाई धुलो रहित दैनिक जीवन चाहिएको छ । खानेपानीको अवस्था सुधार पर्खिरहेको छ । सार्वजनिक शिक्षा र स्वास्थ्यमा आमूल परिवर्तन नागरिकले खोजिरहेका छन् । यी क्षेत्रमा तत्काल योजना बनाएर राष्ट्रब्यापी कार्यक्रम सञ्चालन गर्नु आवश्यक छ । 

गाउँदेखि केन्द्रसम्मै वाम प्रगतिशील सरकार भन्ने नारा दिएको वाम गठबन्धन अहिले त्यहि ठाउँमा पुग्नै लागेको छ । गाउँलाई आधुनिक कृषि प्रणाली मार्फत उत्पादनको केन्द्र बनाउने र शहरलाई सेवा तथा रोजगारको गन्तब्य बनाउने लक्ष्य सहित वाम गठबन्धनको आगामी मार्गचित्र प्रष्ट हुनुपर्छ । नागरिकले आफ्नो विश्वास प्रकट गरेका छन्, अव त्यसमा खरो उत्रने पालो विजेता गठबन्धनको । 

प्रतिकृया दिनुहोस